У вагоне

Я еду ў вагоне ў ліпнёвую ноч,
Ліпнёвыя ветры пяюць за вакном,

Ліпнёвыя ветры, раскінуўшы дым,
Цягнік даганяюць, спяшаюцца з ім…

Праносяцца міма, стаяць ля гары
Далёкія гоні, чужыя бары…

Цягнік прамінае – спяшыць на начлег,
Яшчэ не закончаны ночны прабег…

Ягоная справа – вязі і гані!..
Мне сумна ў вагоннай сядзець цішыні.

Пытаю ў суседа – куды едзе ён,
І ён неахвотна гаворыць праз сон:

– Вось тут недалёчка паўстанак, а вы?.. –
І сон адганяе кіўком галавы.

Спрачаюцца колы пад намі ўначы,
Цягнік не спыняецца – далей імчыць…

– Я еду далёка-далёка, стары!..
Ў далёкія далі, ў другія краі…

Цягнік праімчыцца шмат цёплых начэй,
Пакуль даімчыцца да мэты маей…

Нямала ля станцый, для новай хады,
Цягнік будзе браць і апалу, й вады,

Каб вуглем сагрэць у дарозе нутро,
Каб смагу яму прахалодзіць вадой…

– Далёка, каханы мой! – дзівіцца дзед. –
І, пэўна, нямала каштуе білет?!

– Стары! За дасяжнасць да мэты маёй
Плачу я гарачаю, чыстай крывёй…

Найлепшыя грошы, найлепшы разлік –
Струмені натхнёнай юнацкай крыві.

Разліць гэту кроў і аддаць за вясну,
За тысячы вёснаў, за мэту адну!..

– Штось дзіўна, каханы мой! – дзівіцца дзед. –
Такога разліку не бачыў нідзе…

Я быў у акопах, страляў на франтах
І ліў сваю кроў на маньчжурскіх палях,

Прыгнёт я трываў, і пакуту, і здзек –
Твайго ж я разліку не бачыў нідзе…

– Маўчы, безразважны, пакутны стары!..
Мы кроў аддаём за другія краі…

Краі будавання і мараў палац –
За гэта крывёй толькі можна аддаць!..

Аддаць сваё сэрца, і кроў, і вясну
за тысячы вёснаў, за мэту адну!..

…Цягнік даў прарэзлівы, моцны гудок,
Сусед мой заснуў, паваліўся на бок…

Цягнік закрычаў і заляскаў мацней
У знак, што зусім разумее мяне.

Ён мчыцца, нервовы. Ў запале імчыць,
Кідаючы крыкі у ціхай начы.

Ліпнёвыя ветры, раскінуўшы дым,
Цягнік даганяюць, спяшаюцца з ім.

Змітрок Астапенка